Tarih : 10.02.2010 - 15:39:52 

ÖZ KARDEŞLER

Dünya yarışçılığına damgasını vurmuş birçok aygır vardır. Onların yavrularına hatta torunlarına sahip olmak biz yetiştiricilerin en büyük hayalidir. Peki hiç düşündünüz mü bu şampiyonların öz kardeşleri var mıdır? Yarış hayatları veya hara kariyerleri onlara kıyasla ne durumdadır?

Daha önceki yazılarımda bahsettiğim gibi yurtdışında market şartları da göz önünde bulundurularak birçok başarılı atın öz kardeşleri yetiştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar son derece şaşırtıcı olmuştur; şampiyon bir atın öz kardeşi hiç yarış kazanamazken, yine lider bir aygırın kardeşi ona oranla harada son derece başarısız olmuştur. Bunun nedenini genetik yönden de açıklayabiliriz, öz kardeşlerin bile genetik yapılarının en fazla yüzde elli oranında benzerlik taşıdığını günümüz genetikçileri açıklamıştır.

 Şimdi gelin günümüz modern atçılığında çığır açan aygırları ve öz kardeşlerini yakından inceleyelim.

Pharos ve Fairway ismi pedigri meraklıları için çok şey ifade eder. Ünlü kısrak Scapa Flow’un Phalaris olan bu iki oğlu eşkal ve karakter olarak birbirlerine zıt olsalar da ikisinin de hara hayatları son derece başarılı olmuştur. Özellikle Pharos’un ünlü aygır Northern Dancer’ın büyük dedesi olduğunu unutmayalım. 1920 yılında Fransa’da doğan Sir Gallahad, erkek tay deneme galibidir. Daha sonra aygırlık kariyerini Amerika’da sürdürecek olan aygırın öz kardeşi Bulldog’un yarış yaşamı onun kadar parlak olmasa da hara yaşamı abisine yakındır. Özellikle Bulldog yavruları Sir Gallahad’ın yavrularına oranla çok daha erken gelişen ve süratli safkanlar olmuştur.

Şampiyon kısrak Selene ismini üç ünlü aygırın pedigrisinde görürüz: Sickle, Pharamond ve Hyperion. Bu kısrak, şampiyon aygır Phalaris ile eşleştirilmiş ve ilk yavrusu Sickle dünyaya gelmiştir. Yarış hayatı sona erdikten sonra yetiştiricisi Lord Derby tarafından Amerika’ya kiralık verilen Sickle 1936-1938 yılları arasında lider aygır olmuştur. Ünlü aygır Mr Prospector bu aygırın torunlarından biridir. Sickle’ın öz kardeşi Pharamond abisinin iki yaşında gösterdiği başarıyı gösteremediği gibi yarış yaşamında sadece iki yarış kazanmıştır. Ancak o da başarılı bir aygır olmuştur. Bu iki aygırın öz olmasa da anne kardeşleri Hyperion İngiltere Derby’sini kazanmıştır, hara kariyeri ise birçok aygırı kıskandıracak kadar parlaktır. Lider aygır ve kısrak babası olmuştur.

1960-1970 yılları arasında Amerika’da en pahalı yearlingleri satan Leslie Combs ya da herkesin bildiği ismi ile Cuzin Leslie 1970 Keenland temmuz satışlarına Raise a Native -Gold Digger orijinli tayı getirir. 80.000 Amerikan dolarına alıcı bulan taya Searc for Gold ismi konur. National Stallion Stakes yarışındaki ikinciliğinin dışında önemli bir başarısı bulunmaz. Bu orijinden iyi bir tay çıkacağına inan Combs kısrağı Gold Digger’ı Raise a Native ile bir daha eşleştirmiştir. 1971 yılı temmuz satışlarına getirilen Searc for Gold’un öz kardeşi tay 220.000 dolara ünlü iş adamı Abraham Savin tarafından alınır, satışların en pahalı tayına Mr Prospector ismi konur. Sanırım onun aygırlık kariyerinden bahsetmeye gerek yok. Sadlers Wells ismi dünya yetiştiriciliğinde efsane olmuş aygırların başında geliyor. Onun başarılı yarış ve hara kariyerini bilmeyen yoktur. Ancak öz kardeşi Fairy King daha ilk yarışında sakatlanmış ve aygırlığa ayrılmıştır. Abisinin yavrularına verdiği dayanıklılık özelliğinin aksine Fairy King yavrularına sürat enjekte etmiştir. Özellikle güney yarımkürede çok tutulan bir aygır olmuştur.

Doubly Sure isimli kısrak Sharpen Up ile üç kere eşleşmiş ve üç aygır doğurmuştur:

Kris, Diesis, Keen.

Yarış yaşamları birbirinden farklı olan bu öz kardeşlerin hara kariyerleri başarılı olmuş özellikle Diesis ve Kris günümüzde tercih edilen kısrak babaları olmuşladır. Kingmambo, Miesques Son, Kitalpha üç öz kardeş aygır;

En büyük abi Kingmambo’nun hem yarış hem de hara kariyeri diğer kardeşlerine oranla daha başarılıdır. Ancak son zamanlarda Kitalpha’nın Amerika’da tercih edildiği bilinmektedir. Belki de bundaki en büyük etken abisininkine oranla aşım fiyatının çok daha cazip olduğudur. Giants Causeway hem yarış hem de hara kariyerinde iki öz kardeşi Freud ve Roar of the Tiger’dan çok çok daha başarılı olmuştur. Aygırlarımızdan Eagle Eyed’in şampiyon Danehill ile öz kardeş olduğunu bilmeyen yoktur sanırım. Danehill ‘in sayısız aygır oğlu olduğu gibi kızları da şampiyonlar doğurmuştur. Küçük kardeş Eagle Eyed’in yarış yaşamı başarılı olmasına rağmen hara kariyeri abisinden çok çok geride kalmıştır.

Öz iki kardeşin bile birbirlerinden ne kadar farklı olduğunu sizlere örneklerle anlatmaya çalıştım. Belki de, yetiştiricilikte iki iki daha dört etmez sözünü en güzel açıklayan ve atçılığı bu kadar gizemli kılan da budur.